Als de rook om je hoofd is verdwenen

De Vlaamse Jeugdraad formuleerde in het onlangs verschenen ‘Memorabel Memorandum’ verscheidene beleidsvoorstellen om in de toekomst ons leefmilieu te verbeteren. Een debat tussen Jef Tavernier, Vlaams minister van Leefmilieu en Gwendolyn Rutten, kandidate voor de Europese VLD-lijst om na te gaan hoe zij erover denken.

Moeten wij solidair zijn?

Jef Tavernier: ‘Kyoto is belangrijk voor ons allemaal: de lucht die hier uitgestoten wordt, verspreidt zich over de hele wereld. Het is dus essentieel dat rond Kyoto een solidair beleid gevoerd wordt, het kan gewoon niet anders. De discussie ging vooral over de gewestelijke verdeling: 7% voor Wallonië en 5% voor Vlaanderen lijkt niet eerlijk. Maar die cijfers dateren van 1990 en intussen is de toestand in Wallonië door de sluiting van vervuilende fabrieken verbeterd. En dit terwijl Vlaanderen gekenmerkt wordt door een tegenovergestelde evolutie. Wallonië moet dus meer saneren, maar zit ondertussen al dichter bij dat streefdoel.’

Gwendolyn Rutten: ‘Een groot deel van de problematiek is ontstaan door een gebrekkige voorbereiding bij onderhandelingen in de Europese Unie. België besliste toen dat het op federaal niveau een vermindering van 7,5% tegen 2012 wil nastreven, maar in tegenstelling tot andere landen hebben wij de haalbaarheid van dat cijfer niet onderzocht.’

Zou de Kyoto-norm proportioneel moeten zijn aan de economische productiviteit van een land?

Jef Tavernier: ‘Ik ga daar gedeeltelijk mee akkoord. Wij stoten als industrielanden zeer veel uit, het zou dus niet redelijk zijn om alleen in de derdewereldlanden inspanningen te leveren. Dit remt hun economische groei.’

Gwendolyn Rutten: ‘Men zou gebruik kunnen maken van zogenaamde 'flexibele mechanismen'. Dit betekent concreet dat industrielanden mogen investeren in projecten in derdewereldlanden. Dat is logisch. Als we zouden aannemen dat in België alle fabrieken grijze rook uitstoten, dan zou het gigantisch veel kosten om hier uit één fabriek witte rook te krijgen. Echter, voor de economie én de ecologie van de wereld is het veel voordeliger om voor dezelfde prijs drie fabrieken uit de Derde wereld - die gitzwarte rook uitstoten - van filters te voorzien om hun rook grijs te maken.’

Jef Tavernier: ‘Ja, maar er is daarvoor geld van ontwikkelingshulp ter beschikking gesteld. Dit mag niet dienen om onze milieuproblemen schijnbaar op te lossen. Dat moet dan maar met andere fondsen.’

Moraal van het verhaal

Kyoto lijkt misschien een zaak voor politici, maar zonder een volledig engagement van de gewone man in de straat komen we nergens. Iedereen kan zijn steentje bijdragen aan de verbetering van onze luchtkwaliteit. Bijvoorbeeld door het licht uit te doen wanneer je de kamer verlaat, of simpelweg een deksel op je pan zetten als je eten kookt. Verbeter de wereld, begin bij jezelf? Het lijkt ons in ieder geval de moeite waard.

Bert Dobbelaere en Kristof D'hanens

V!rus: De coalitiepartner (VLD) wil het halen van de Kyoto-norm laten afhangen van het beschikbare kapitaal, en zo nodig erin snoeien.

Jef Tavernier: ‘Tja, het is te zeggen: ‘deels’. Langs de ene kant vind ik het al zéér goed dat ze erkennen dat er een probleem is. Langs de andere kant wordt het politieke discours over dit thema wel degelijk op een ander niveau gevoerd. Maar dat is gewoonweg te wijten aan de verschillende prioriteiten die de verschillende coalitiepartners stellen.’

V!rus: Maar alle coalitiepartners zijn toch voorstanders van de actieve welvaartsstaat? En die staat niet gelijk aan een vervuilende staat.

Jef Tavernier: ‘Het antwoord daarop ligt in de invulling die de partijen geven aan de thema’s. Groen! vindt dat de Kyoto-norm moet gehaald worden, mét of zonder de coalitiepartners. Voor ons is het leefmilieu nu eenmaal prioriteit nummer één. We kunnen niet toelaten dat het milieu waarin we leven verontreinigd wordt, noch uit morele, noch uit praktische overwegingen. De andere partijen steunen het groene project maar leggen nu niet dat groene accent in al hun beleidsdaden. Vandaar de politieke tegenstellingen.’

V!rus: Maar als iedereen toch een hevige voorstander van het Kyoto-verdrag is, waarom moet dit debat toch gevoerd worden? Blijkbaar kunnen zij geen geld vrijmaken voor het halen van de norm.

Jef Tavernier: ‘Dat ze de norm niet willen halen, is veel gezegd. Het grote probleem dat ik zie, is er één van visie. Zij hanteren slechts kortetermijnoplossingen, wij zijn langetermijndenkers. (lacht) Maar we zijn ook economische realisten. We kiezen voor energiebesparende oplossingen: toekomstgerichte antwoorden op de milieuvervuiling. En als je met zo’n antwoord naar voren treedt, zal dit zelfs een positieve bijklank krijgen in de economie. Natuurlijk, die gevolgen zijn pas op middellange tot lange termijn voelbaar, maar dat is waar Groen! voor staat.’

V!rus: Naar het schoolvoorbeeld van Zweden en Denemarken, die beide het Europese voortouw in handen hebben?

Jef Tavernier: ‘Zélfs in België! Denk maar aan alle ondernemingen en gezinnen die een goed geïsoleerde woning hebben neergezet. Die weten dat ze daardoor serieus besparen op energie. Minder verbruik staat gelijk aan minder vervuiling, wat onlosmakelijk met elkaar verbonden is. Iedere economie past zich aan aan de mogelijkheden die ze heeft, maar dat is niet uitsluitend de reden waarom ze het goed zou doen op vlak van energiebesparing. Sensibiliseringscampagnes zijn op hun plaats om de tendensen in de maatschappij om te ombuigen. We streven naar een zuiniger en milieuvriendelijker verbruik, dat op lange termijn een zegen is voor het milieu.’

Philippe Henquet